Kadeteak - Prestaketa fisikoa - Lan filosofia

Lehenik eta behin, aipatu behar dugu oso garrantzitsua dela gure ustetan egiten diren saioen egituraketa egokia izatea; saio bakoitza beroketa egoki batekin hasi behar da, gero atal nagusia ondo landu ahal izateko eta bukaeran, errekuperazioa errezteko, lasaitasunera itzultzeko ariketa egokiak egitea. Dena den, saioaren egituraren ingurukoak beste puntu batean argitzen dira.

Sarreran aipatu moduan, kadete maila oso garrantzitsua da etorkizunean egin nahi den lan fisikoaren oinarri bezala ikusita. Garai honetan hasi gaitezke prestaketa fisikoa era espezifikoan lantzen, gaitasun bakoitzari behar duen garrantzia eta lana emanez. Jokalariak jadanik pubertaroan sarturik daude bete betean eta beraz aldaketa fisiko asko jasaten dituzte, beraien lan fisikoan eragin dezaketenak, baina aldaketa hauek ahalbideratzen dute beraiekin egindako lan fisikoaren kalitatea gero eta handiagoa izatea.

Jarraian, gaitasun fisiko bakoitzaren azalpen orokor batzuk emango ditugu, kontutan izanda mugitzen ari garen adinak zeintzuk diren ( 14-16 urte ).

Indarra

Infantilak arte egindako indarraren lana nahiko baldintzaturik agertzen zen haurren garapen fisikoarengatik. Halere kadete mailan garapen fisiko garrantzitsua jasaten dute jokalariek eta ondorioz beraiekin egin ahal den lan fisikoa handiagoa da. Indarraren kasuan, %85ekoa izan daiteke indarraren gehikuntza kadete mailan ematen dituzten urteetan; gehikuntza honen arrazoi nagusia hiru dira:


Adin hauetan gainkarga txikiak erabili ditzakegu lan egiterako orduan, hala nola, garraioak, arrastaketak, bultzadak... Era honetan hazkuntzaren prozesua bultzatzen duen oinarrizko kartilagoaren desagerpen azkarra ekidin nahi da ( pisu handiak erabiliz eman daitekeena ). Adin hauetako jokalarien garapen fisikoa kontutan hartuz, abiadura-indarra eta erresistentzi-indarraren bidez lortuko da indar maximoa entrenatzea, garrantzitsuena ez baita intentsitatea handitzea bolumena baizik ( hau entrenamenduen denbora, ariketa kopurua handituz lortzen da).

Garai honetan ere, ezberdintasun fisikoak ematen dira sexuen artean, kadeteetan indarrari dagokionez balantza mutilen aldera doalarik, nesken garapena goiztiarragoa delako.


Erresistentzia

Lehenik aipatu , erresistentziaren entrenamenduaz hitzegiten dugunean, batez ere ekintza aerobikoetaz ari garela, hau da, 4-5 minutuz gorako esfortzuak eskatzen dituzten ariketetaz, hauek izango baitira beste erresistentzia mota ezberdinen oinarri ( adibidez erresistentzia anaerobiko laktikoa, non 30" eta 1´ bitarteko esfortzuak burutzen diren ).

Ikerketa ezberdinek argitu duten moduan, 15-18 urte bitartean garatzen da gaitasun aerobiko maximoa eta hemendik aurrera nahiko zaila da hobekuntza asko izatea. Beraz, oso garrantzitsua da garai honetan egiten den gaitasun aerobikoaren inguruko lana, gerora hobekuntza izateko gaitasuna handiagoa izan dadin. Lan honen bidez sistema kardiobaskularraren eta arnas sistemaren gaitasuna asko handitzen da eta bera, argi dago garrantzi handia duen entrenamendu lana dela.

Erresistentzia, beste gaitasun fisikoen moduan, era metodiko eta planifikatuan entrenatu behar da, helburu jakin batzuk aurretik ezarriaz eta helburu hauek lortzeko bideak argi izanaz. Argi dago, gero, lan egiterako orduan egoera ezberdinek edukinak aldatzea eskatu dezaketela eta oso garrantzitsua dela aldaketa hauen aurrean moldaketa egokiak ezartzen jakitea, baina ezinbestekoa da bide bat markatua izatea lan egiten hasi baino lehen. Honekin lotuta, kontutan izan behar da aurredenboraldian eginbeharreko lana, oinarri lana izango dela eta beraz lan orokorrak garrantzia izango du ( ikus prestakuntza fisiko orokorraren 2. saioa ); gero denboraldian zehar, lan orokorra gutxituz joango da, eskubaloiaren eduki espezifikoen alde.

Beraz, garrantzitsua izango da baloi gabe egiten diren lasterketa ariketa orokorrak eta baloiarekin egindako erresistentzi ariketa espezifikoagoak uztartzen jakitea. Argi dago lasterketa ariketa orokorrak ez direla jokalarien oso gustokoak, baina oso garrantzitsuak dira oinarri egoki bat osatzeko eta gerora beste gaitasunak lantzerako orduan.


Abiadura

Lehenik eta behin esan behar da, gaitasun hau oso baldintzatua dagoela genetikarengatik, hau dela eta abiaduraren aspektu genetiko hauek autore batzuen arabera ezin dira entrenamenduaren bidez modifikatu eta beste batzuen arabera bai. Baldintzapen hau, pertsona bakoitzak duen gihar zuntzen banaketarekin erlazionaturik dago; hiru gihar zuntz mota ezberdintzen dira eta pertsona bakoitzak, genetikoki, hauetako bakoitzaren portzentai ezberdina dugu:



Azken hauek dira, abiadura gaitasuna handiagoa edo txikiagoa izatea egiten dutenak; autore batzuen arabera, entrenamendu egokiaren bidez, pertsona batek duen gihar zuntz ezberdinen banaketa portzentaia aldatu dezake lortu nahi den helburuari egokituz ( adibidez IIb motako gihar zuntz kopurua handitu abiadura handitzeko ).

Halere, faktore genetikoetaz gain, abiaduraren hobekuntzan eragiten duten beste gaitasunek ere garrantzi handia dute, hala nola, indarra, malgutasuna, koordinazioa, erlaxazioa, erresistentzia... eta beraz oso garrantzitsua da hauek kontutan izatea abiaduraren entrenamendua planifikatzerako orduan, horiek landuz lortuko baita abiadura hobetzea.

Gaitasun eta adin hauen inguruan esan behar da, abiadura eta indarraren garapena eskutik emanda doazela, abiadura maximoaren %95-a 17 urte inguruan lortzen delarik. Behin baino gehiagotan aipatu ditugun pubertaroko aldaketa fisikoek koordinazioaren garapenean moteltze bat suposatzen dute, hain zuzen ere garai hau da garrantzitsuena abiadura lantzeko egiten ditugun ariketak aldatzen doan gorputz horri egokitzeko.

Egiten ditugun ariketei dagokienez, hauek 15"-raino luzatu daitezke gutxi gora behera ( laktatoa sortu baino lehenago, aurreko kategoriatan 10" baino gehiagoko ariketak egin ez zitezkeelarik arrazoi honengatik ), abiadura maila gorenean landu nahi badugu. Gaitasun hau lantzeko erabiliko dugun metodoa, errepikapenen bidezkoa izango da ( ikus prestakuntza fisiko orokorraren 3. saioa ), hauen artean egin beharreko atsedena oso garrantzitsua izango delarik lan egokia egin nahi bada.


Oreka

Oreka, nahiz eta gaitasun garrantzitsua ez iruditu, oso garrantzitsua da batez ere adin hauetan ondo lantzea; oreka gaitasuna garaturik ez duen pertsona batek, ezin izango du kirolak eskatzen dituen ekintza motore ezberdinen aurrean modu eraginkorrean erantzun.

Bi oreka mota nagusi ezberdintzen dira:


Oreka mantentzea ahalbideratzen duten faktore nagusiak hiru dira: belarriko organuak ( oreka dinamikoarekin oso lotua ), ikusmen organuak eta organu propiozeptoreak ( hauek bizkar muinaren bitartez garunari informazioa bidaltzen diote gorputzaren edo gorputzaren atal baten posizio aldeketaren bate ematen denean).

Oreka lantzerako orduan, gomendatzen dugu saioen beroketa eta lasaitasunera itzulera egiterakoan gaitasun hau lantzeko joko eta ariketak planteatzea, ez baita erraza mota honetako ariketak saioen zati nagusian sartu ahal izatea. Gainera, aipatu behar da, gaitasun hau mota guztietako ariketak egiten den bitartean lantzen dela.


Malgutasuna

Jakina da malgutasunaren garapenak erlazio zuzena duela lesioen prebentzioarekin, beraz uste dugu oso faktore garrantzitsua dela eta behar den denbora eskeini behar zaiola saioetan. Aipatu, gaitasun honek bere ahalmen gorena oso adin goiztiarretan izanten duela eta beraz, kadete maila hauetan, lehen aipatu moduan, oso garantztsua dela behar duen garrantzia ematea. Kontutan izan behar da, ezinbestekoa dela gaitasun honen inguruko lan erregularra egitea, utziz gero oso azkar galtzen baitugu gure malgutasun gaitasuna.

Malgutasuna, tradizioz, saioen hasieran ( beroketa ) eta bukaeran ( lasaitasunera itzulera ) landu izan da eta nahiz eta guk hau egitea gomendatzen dugun, uste dugu saioan zehar ere garrantzitsua dela giharrei halako atseden momentuak ematea, batez ere ariketa intentsoak egin eta gero.

Oso famatua da arlo honetan Bob Anderson-ek egindako lana eta hemendik gomendatzen zaituztegu bere lana sakonago begiratzera.